Become a Friend
Sign-up for updates
english

Cronfa Dreftadaeth y Loteri

Cronfa Dreftadaeth y Loteri

£4.46 MILIWN I GASTELL Y GELLI GAN GRONFA DREFTADAETH Y LOTERI  

Wrth i filoedd o lengarwyr baratoi i fynd i’r Gelli ar gyfer yr ŵyl enwog mae un tirnod lleol amlwg am gipio’r sylw heddiw. Diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, cafodd dyfodol un o gofebion pwysicaf Cymru ei ddiogelu.

Roedd Castell Y Gelli, un o’r ychydig gaerau Canoloesol yn y wlad a fu mewn defnydd parhaus ac sy’n enghraifft bwysig o Gastell Mers, wedi mynd â’i ben iddo, ond bydd cyfraniad o £4.46 miliwn o Gronfa Dreftadaeth y Loteri yn achub ac adfer y castell a’r plasty rhestredig Gradd 1 cyfagos. 

Dywedodd Nancy Lavin Albert, rheolydd gyfarwyddydd Castell Y Gelli: “Rydym yn ddiolchgar i Gronfa Dreftadaeth y Loteri sy’n gwneud gwaith holl bwysig yn achub adeiladau amhrisiadwy ledled gwledydd Prydain. Rydym yn hynod ddiolchgar i’n holl gefnogwyr am eu rhoddion hael i’r prosiect uchelgeisiol hwn. Dyhead yr Ymddiriedolaeth yw creu lle ysbrydoledig i bobl fwynhau eu treftadaeth a’r celfyddydau, dysgu sgiliau newydd a chymryd rhan mewn digwyddiadau diwylliannol a chymunedol.”

Bydd y cyfraniad i Ymddiriedolaeth Castell Y Gelli Gandryll yn ei alluogi i achub ac atgyfnerthu olion y castell; creu mynediad i’r gorthwr; adfer y plasty; ail-agor y gât hynafol; creu oriel safon amgueddfa, llecyn addysgol a chaffi; a darparu llecynnau hyblyg i’w defnyddio gan y gymuned leol a’r cyhoedd.

Mae Pennaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru, Richard Bellamy, yn esbonio pam fod cefnogi’r prosiect hwn mor bwysig,

“Er ei fod yn ddarn uchelgeisiol iawn o waith, mae cymaint mwy i hyn na dim ond adfer a chadw darn arwyddocaol o hanes Cymru – mae hefyd yn fater o sicrhau bod Castell Y Gelli yn parhau i fod yn lle ystyrlon i bobl heddiw. 

 

“Gyda chefnogaeth chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, mae cyfle gwych yma i wneud y castell yn hygyrch i bawb, a galluogi pobl i ddysgu am eu treftadaeth, tra ar yr un pryd yn rhoi hwb economaidd defnyddiol iawn trwy greu swyddi newydd a chreu gwell arlwy i ymwelwyr.” 

 

Yn ogystal â’r cyfraniad o £4.46 miliwn gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, mae’r Ymddiriedolaeth hefyd wedi codi dros £1 miliwn gyda chymorth ei gefnogwyr. Er hynny, mae angen codi £900,000 o hyd erbyn diwedd y flwyddyn er mwyn i’r gwaith ddechrau ar y safle yn 2017.

Ychwanegodd Elizabeth Haycox, cadeirydd Ymddiriedolaeth Castell Y Gelli, elusen cadwraeth adeiladau: “Mae Castell Y Gelli mewn cyflwr difrifol iawn ar hyn o bryd, ac felly mae’r cyhoeddiad hwn heddiw yn newyddion gwych i’r dref, yn ddiwylliannol ac yn economaidd. Yn ogystal ag atyniadau tymhorol i ymwelwyr, mae’r  Ymddiriedolaeth yn datblygu rhaglen o weithgareddau trwy gydol y flwyddyn yn canolbwyntio ar lenyddiaeth a safle unigryw Y Gelli yn Dref Llyfrau.” 

Lleolir Castell Y Gelli yn Y Gelli Gandryll, ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr ac mae’n cael ei hadnabod yn Dref Llyfrau ac yn gartref i Wyliau’r Gelli. Mae’r porth hynafol yn gartref i un o’r gatiau pren amddiffynnol in situ hynaf yn y wlad tra bod y plasty o’r 17eg ganrif yn nodedig am ei dalcenni Iseldiraidd trawiadol a’i simneiau enfawr. 

Ar ôl cwblhau’r prosiect, bydd Castell Y Gelli Gandryll ar agor i’r cyhoedd am y tro cyntaf yn ei 800 mlynedd o hanes.

Castell y Gelli yn derbyn hwb sylweddol i'r ymgyrch codi arian

Castell y Gelli yn derbyn hwb sylweddol i'r ymgyrch codi arian
17 Medi 2015

Cyhoeddir Ymddiriedolaeth Castell Y Gelli eu bod wedi derbyn dau grant sylweddol gyda chyfanswm o £ 150,000 i gefnogi'r gwaith adfer ac adfywio Castell y Gelli yn Y Gelli Gandryll. Mae'r grantiau gan Country Houses Foundation a'r Headley Trust yn cyfrannu at nod ymgyrch codi arian yr Ymddiriedolaeth o £1.2 miliwn angenrheidiol ar gyfer y prosiect.
 
Bydd grant sylweddol o £ 100,000 gan yn mynd tuag at adfer y maenordy trawiadol, strwythur Jacobeaidd sydd ynghlwm wrth Orthwr Normanaidd a thai allanol Fictorianaidd. Mae'r grant yn un o'r mwyaf i'w roi gan y Country Houses Foundation a'r cyntaf i gael ei roi i Dŷ Gwledig yng Nghymru.
 
Bydd y rhodd gan y Country Houses Foundation yn galluogi'r Ymddiriedolaeth i newid to'r Maenordy Jacobeaidd, sy'n un o'r elfennau pwysicaf yn y prosiect adfer. Mae'r to Jacobeaidd yn waith dwbl-pentwr dyfeisgar, ac fe'i hystyrir fel cynllyn arloesol ar gyfer y 1600au cynnar. Difrodwyd y to gan danau yn 1939 a 1977, a dinistriwyd yr hanner dwyreiniol, gan adael yr adeilad yn agored iawn i niwed. Mae ymchwil hanesyddol diweddar a gynhaliwyd gan yr Ymddiriedolaeth, wedi datgelu manylion am y Maenordy, gan gynnwys tystiolaeth o strwythur cynharach, a fydd o gymorth wrth ddylunio'r to newydd.
 
Mae rhodd bellach o £ 50,000 wedi penodi gan The Headley Trust, un o Ymddiriedolaethau Elusennol y Teulu Sainsbury, i gefnogi'r gwaith cadwraeth ar draws y safle sy'n cynnwys Heneb Restredig ac adeilad rhestredig Gradd 1. Yn benodol, bydd y grant hwn yn helpu i gefnogi gweledigaeth yr Ymddiriedolaeth i ddatblygu canolfan ysbrydoledig ar gyfer y celfyddydau, diwylliant ac addysg.
 
'Enillodd y prosiect grant datblygu sylweddol gan Gronfa Treftadaeth y Loteri tuag at ein cais o £4.9 miliwn mewn maes cystadleuol iawn,' eglura Rheolwraig-Gyfarwyddwraig Castell Y Gelli Nancy Lavin Albert. 'Mae'r prosiect i adfer Castell y Gelli am arwain at adnodd cymunedol anhygoel a thrysor cenedlaethol. Fodd bynnag, mae'n rhaid i ni godi £ 1.2 ychwanegol mewn cyllid o ffynonellau eraill, ac mae grantiau hael fel hyn yn gam mawr tuag at gyrraedd y nod hwnnw. '

Dewch i Gastell Y Gelli a dweud eich dweud am ddyfodol yr heneb hon.

Mae Ymddiriedolaeth Castell y Gelli yn elusen gofrestredig a ffurfiwyd yn 2011 i warchod y safle hanesyddol hwn a darparu dyfodol o gyfoeth diwylliannol, cyfleoedd addysg a mwynhad cymunedol.
follow us on Twitter...